Vrijdag 26
februari
2010 Onbekende brief
Descartes gevonden De
Utrechtse onderzoeker Erik-Jan Bos heeft in de bibliotheek van een
Amerikaanse kunstacademie een tot dusver onbekende brief gevonden
van de 17e-eeuwse Franse filosoof René Descartes. Dat maakte de
Universiteit Utrecht donderdag bekend. De brief is geschreven op 27
mei 1641 op kasteel Endegeest bij Leiden en is gericht aan de
Franse filosoof, theoloog en wiskundige Marin Marsenne. Aan hem had
Descartes het drukken van zijn belangrijkste filosofische werk,
Meditationes de prima philosophia, toevertrouwd.
Volgens Bos, onderzoeker van de geschiedenis van de filosofie,
geeft de vier bladzijden tellende brief een uniek inzicht in de
ontstaansgeschiedenis van dat boek. Zo blijkt uit het schrijven dat
Descartes vlak voor de pubicatie nog een aantal ingrijpende
veranderingen heeft doorgevoerd.De brief maakte deel uit van een
verzameling die oorspronkelijk toebehoorde aan de bibliotheek van
het Institut de France in Parijs, maar in de eerste helft van de
negentiende eeuw werd gestolen. Na omzwervingen kwam de brief
terecht in de collectie van Charles Roberts, een Amerikaanse
verzamelaar van oude geschriften. Na de dood van Roberts schonk
diens weduwe zijn collectie aan het Haverford College, in de buurt
van Philadelphia. Omdat het om geroofd bezit gaat, heeft de school
besloten de brief terug te geven aan het Institut de France.
Fragment uit de
brief
"I
have met Mr. Picot here. It is clear that he is a sensible man and
I owe him a lot. A nobleman from Touraine is in his company, and he
has sent me the warmest regards on behalf of father Bourdin, of
whom he is a student. He has spoken about Mr. Petit in such terms
that I feel obliged to moderate my criticism of him, as you will
see in the reader’s introduction. I am sending it to you with the
friendly request to have it printed at the beginning of the book,
after the dedication to the lords of the Sorbonne.
Nor the fourth part of the discours de la méthode, nor the short
introduction following it, nor the introduction preceding the
objections raised by the theologians are to be printed, only the
synopsis.
Finally, I can assure you that there is nothing about Mr.
Gassendi’s objections that I have trouble with. The only thing I
should pay heed to is style – since he took such great care to
express himself so eloquently, I should try to respond in kind.
I am
Your most obliged and caring servant
Des Cartes"
Maandag 4
januari
2010 Cultboek 'Les
Diaboliques' in het Nederlands verschenen Bij
uitgeverij IJzer is het cultboek Les Diaboliques van Barbey
d’Aurevilly (1808-1889) verschenen. Toen het in 1874 voor het
eerst in boekvorm verscheen, zorgde dit voor grote beroering. Na
een paar dagen werden de resterende exemplaren op bevel van het
ministerie van Justitie in beslag genomen. Het duurde tot 1882
voordat het werk opnieuw werd uitgegeven en sindsdien zijn er in
het Frans ontelbare publicaties geweest. Het boek wordt
tegenwoordig als een klassieker beschouwd.
Barbey d’Aurevilly geldt als de voorloper van de Decadente
beweging, de schakel die de zwarte romantiek verbindt met de
symboliek van de Decadenten. Dat blijkt uit de portretten van zijn
‘duivelse’ personages, die dankzij de krachtige psychologische
schildering de moderne lezer nog altijd naar de keel grijpen.
Wat speelde zich af achter het geheimzinnige rode gordijn?
Wie beschouwt Don Juan als zijn mooiste verovering?
Waarom wordt de gelukkige relatie tussen Hauteclaire en comte de
Savigny als misdadig bestempeld?
Welke misdaden werden er tijdens het partijtje whist gepleegd?
Over welke schandalen praten atheïsten zoal aan tafel?
Hoe ver gaat comtesse de Sierra Leone in haar wraak?
In deze eerste Nederlandse vertaling zijn tevens de gravures
opgenomen die de Belgische kunstenaar Félicien Rops (1833-1898)
maakte voor de uitgave van 1882.
Oorspronkelijke titel: Les diaboliques
Uit het Frans door Katelijne De Vuyst en Marij Elias.
Met een nawoord van Katelijne De Vuyst.
Prijs € 19,95.
319 blz. Formaat 14 x 21,5
isbn 987 90 8684 044 1
Dinsdag 1
december 2009 Nieuwe site
Jean-Philippe Toussaint De
franstalige Belgische auteur en cineast Jean-Philippe Toussaint
heeft onlangs zijn nieuwe website gepresenteerd. Toussaint, auteur
van onder meer de meesterlijke romans Monsieur, La
salle de bain, Faire l'amour en La vérité sur Marie, deed
dat tijdens een literair festival in Saint-Nazaire (Pays de la
Loire). Bekijk de prachtige site van Toussaint en reis door zijn
oeuvre:
Maandag
23 november 2009 Tentoonstelling ‘Het Egypte van Gustave
Flaubert’ 02-12-2009
t/m 04-04-2010
Gustave
Flaubert maakte in 1849 en 1850 een lange reis door Egypte, samen met zijn
goede vriend en fotograaf Maxime Du Camp. De tentoonstelling 'Het Egypte
van Gustave Flaubert' in het Rijksmuseum van Oudheden
in Leiden combineert fragmenten uit brieven en het reisdagboek van
Flaubert met de koele, vakkundige fotografie van Du Camp. Daarnaast ziet u
Egyptische voorwerpen die verwijzen naar Flauberts correspondentie, Du
Camps foto's en de plaatsen die ze bezochten. Zo ontstaat een typerend
tijdsbeeld van Egypte.
Dinsdag 18
augustus 2009 Patrick Bruel wint Franstalige
Top-50
Een
nieuwsuitstapje naar Franse muziek: De vereniging Levende Talen
begon in maart met een
verkiezing van nummers voor een Franstalige Top 50 in Nederland.
Via de site www.franszelfsprekend.nl
kon iedere muziekliefhebber zijn stem uitbrengen. Op nummer 1 staat
Casser la voix van de Franse zanger Patrick Bruel. Bij de
tien populairste liedjes staan er twee die vertolkt worden door
Nederlandstaligen: Vivre (van de groep Alderliefste met
Ramses Shaffy en Liesbeth List) en Désenchantée (Kate Ryan).
Alle liedjes uit de Franstalige Top 50 zijn hier
te beluisteren en te bekijken.
Vanwege het grote succes van deze eerste editie, zal de Franstalige
Top 50 zeker een vervolg krijgen. Wilt u daarvan op de hoogte
blijven? Mail
dan hier
Patrick
Bruel -
Casser la voix
Dinsdag
23
juni 2009 Boris
Vian (1920- 1959), enfant terrible van de Franse literatuur
De
Franse schrijver en jazzmuzikant Boris
Vian is vandaag precies 50 jaar dood. Vian, overleden op
23 juni 1959, heeft zich tijdens zijn leven
een veelzijdig kunstenaar getoond en zich werkelijk te pletter
geamuseerd. Vian schreef chansons, elf romans, 4
dichtbundels, diverse theaterstukken en filmscenario's, hij speelde trompet, zong, haalde gerenommeerde jazzartiesten als Duke Ellington, Miles Davis en Dizzy Gillespie naar Parijs en ontwierp een profiel voor autobanden waarvan het patent nog steeds op zijn naam staat. Vian was
tevens de Franse vertaler van het werk van Raymond Chandler.
Als trompettist was hij vaak te beluisteren in de legendarische jazz-club
Le Tabou, destijds gelokaliseerd in de Rue Dauphine, nabij het literaire en culturele centrum Saint-Germain des Prés in Parijs. Zijn meest bekende lied was
Le déserteur, een pacifistisch lied geschreven ten tijde van de oorlog in Frans Indochina. Zijn liedjes zijn opgenomen door vele andere
artiesten waaronder Juliette Gréco, Nana Mouskouri, Yves Montand, Magali Noel, en Henri Salvador. Serge Gainsbourg beweert dat het zien van Boris Vian op toneel hem geïnspireerd heeft bij het schrijven van liederen.
Als jazz enthousiast trad Vian als liaison op voor, onder andere, Duke Ellington en Miles Davis in Parijs. Hij schreef voor diverse Franse jazz-bladen (Le Jazz Hot, Paris Jazz) en publiceerde diverse artikelen over jazz zowel in Frankrijk als in de Verenigde Staten.
Overlijden
Vian overleed op 39-jarige leeftijd in een bioscoop in Parijs, waarschijnlijk als gevolg van zijn hartproblemen. Op de ochtend van 23 juni 1959 woonde Vian de première van de film
gebaseerd op zijn roman J'irai cracher sur vos tombes uit
1946 bij. De vertoning van Ik zal spugen op jullie graf was nog geen tien minuten aan de gang.
Hij had al een conflict gehad met de producers van de film over hun interpretatie van zijn
verhaal en had publiekelijk bekend gemaakt dat zijn naam niet op de aftiteling mocht.
Herdenkingsuitgaven In Frankrijk is ondertussen een stroom van biografieën en
herdenkingsuitgaven over Vian in de boekhandels verschenen. Mooiste
uitgave: het prachtige Manuel de Saint-Germain-des-Prés,
waarin Vian de naoorlogse Parijse rive gauche documenteerde.
Ook is er een cd uitgekomen, een
schitterend uitgevoerde dubbel-cd met covers en ‘chansons
improbables’, ongepubliceerde teksten die op muziek zijn gezet.
Titel: On n’est pas là pour se fair engueler. De
deelnemerslijst is een soort who’s who van de Franse popmuziek:
Carla Bruni, Jane Birkin, Olivia Ruiz, Katerine, Arthur H, zelfs
actrices als Jeanne Moreau en Juliette Greco werkten mee. Vaak wordt
er gezongen, soms voorgedragen. Het eerste bevalt mij beter, met de
liedjes van Emily Loizeau, Carla Bruni en Daphné als uitschieters.
Lees meer hierover bij de muziektips
van Guuzbourg.
Zaterdag
20
juni 2009 Prix
Nicolas Bouvier voor Lieve Joris
Lieve
Joris ontving in het Franse Saint-Malo de prestigieuze Prix Nicolas
Bouvier voor De hoogvlaktes (Les Hauts Plateaux). Uit het
juryrapport: ‘Het verhaal van Lieve Joris, liefdevol en wreed,
speelt zich af in een onherbergzaam deel van de wereld. Een
dergelijke toon, een dergelijke blik op onze menselijke broeders in
de hoogvlaktes, vergeet men niet licht.’
De Zwitserse reisschrijver Nicolas Bouvier, die in 1998 overleed,
is in het Franse taalgebied een icoon, vergelijkbaar met Bruce
Chatwin. Zijn eerste boek, De wegen van de wereld,
verscheen onlangs in het Nederlands. De Prix Nicolas Bouvier werd
voor de derde keer uitgereikt. Joris’ voorgangers waren de Franse
David Fauquemberg en de Zwitserse Blaise Hofmann.
Het
is de tweede keer dat Lieve Joris een prijs ontvangt in Frankrijk:
in 1999 werd Mali blues bekroond met de Prix de
l’Astrolabe. Les Hauts Plateaux, Joris’ vierde boek
over Congo, werd bijzonder goed ontvangen in de Franse pers:
‘Les Hauts Plateaux van Lieve Joris is het brandende en
schitterende relaas van een terugkeer naar Afrika, naar de vergeten
gebieden van Oost-Congo. […] Alles is gezegd in deze geëmotioneerde
woorden – de geschiedenis van een scherpzinnige en
allesomvattende liefde voor een land, een continent.’ –
Les Echos
'Lieve Joris heeft zeker Nicolas
Bouviers bedrevenheid en stijl van reizen, van de lange en
geduldige onderdompeling die deuren naar onbekende werelden opent.
[…] Maar zij bewandelt haar eigen weg door zich te verdiepen in
een land, Congo, dat haar tegelijkertijd vertrouwd en
verschrikkelijk vreemd is. […] Nu de pers dit terrein bij gebrek
aan middelen en ambitie achter zich heeft gelaten, is deze manier
van reizen, van de wereld te beschrijven, alleen nog terug te
vinden in boeken. […] Net als Kapuściński, of, op hun
manier, de ‘nieuwe Amerikaanse journalisten’ à la Tom Wolfe,
schetsen schrijvers de complexiteit en diversiteit van de wereld
van vandaag het best.’ – www.rue89.com
bron: uitgeverij Augustus
Lieve Joris
- De hoogvlaktes
Bij
Uvira, een provinciestadje in Oost-Congo, rijst een bergwand op
waarachter de hoogvlaktes liggen, een onherbergzame streek zonder
wegen of elektriciteit die door de Belgen nauwelijks gekoloniseerd
werd. Het is een gebied zoals er in Afrika zovele zijn: een
mengeling van militarisme, bijgeloof en profetieën regeert het
dagelijks leven. De kolonel die er de scepter zwaait, wijst Lieve
Joris een gids toe. Ze trekken van markt naar markt, logerend in
hutten bij lokale priesters en onderwijzers. Het landschap lijkt
gedompeld in een Bijbelse rust, maar naarmate ze verder reizen,
begint de macht van de kolonel te tanen en wordt de gids
onzekerder. ’s Nachts bezweert de bevolking haar angst voor
oorlog met opzwepende kerkdiensten. Lieve Joris’ reis door Congo
begon bijna twintig jaar eerder in het uiterste westen van het
land, waar haar heeroom missionaris was. De hoogvlaktes in het
oosten zijn als de laatste hindernis die ze moet nemen. In dit oude
landschap komen herinneringen aan het dorp van haar jeugd met grote
kracht naar boven.
ISBN 9789045701837 | € 15,00 |
BESTELLEN Uitgeverij Augustus
Nicolas
Bouvier - De wegen van de wereld
Nicolas
Bouvier en zijn vriend, de tekenaar Thierry Vernet, reisden in
1953-1954 in een oude Fiat Topolino van Genève, via Joegoslavië,
Turkije, Perzië, Pakistan, Afghanistan, en via de Kyberpas naar
India. Het verslag daarvan groeide uit tot een van de beste
cultboeken van de reisliteratuur, net zo invloedrijk als On the
road van Jack Kerouac en In Patagonia van Bruce
Chatwin.
Oorspronkelijk verschenen in 1963 als L’Usage du monde,
kreeg het boek al gauw de status van een cultboek. Omdat het
verschillende landen beschrijft die pas vele jaren later
toegankelijk voor toeristen werden en de laatste decennia in het
wereldnieuws kwamen door conflicten en oorlogen, lijkt het moment
meer dan rijp dat er ook een Nederlandse vertaling van verschijnt.
Het thema van De wegen van de wereld is net zo goed het
schrijven als het reizen, of veeleer de versmelting van die beiden,
een alchemistische synthese, die de werkelijke magie van Bouviers
boeken uitmaakt.
ISBN 9789059372160 | € 29,50 | BESTELLEN Uitgeverij Bas Lubberhuizen
Donderdag 18
juni 2009 Manuscript Antoine
de Saint-Exupéry voor 3 ton geveild
Het manuscript Au centre du désert (Middenin de woestijn) van de
Franse auteur Antoine de Saint-Exupéry is voor 312.750 euro
geveild in Parijs. Dat heeft veilinghuis Sotheby's woensdag
bekendgemaakt. De schrijver werd wereldberoemd door zijn boek Le
Petit prince (De kleine prins). De Fransman schreef het 57 pagina's tellende manuscript in
1935-1936, kort nadat hij als piloot was neergestort in de
woestijn van Libië. De aantekeningen dienden als basis voor
zijn boek Terre des hommes (Aarde der mensen). In 1944 werd De Saint-Exupéry neergeschoten door een Duitse
piloot boven de Middellandse Zee.
Er
is drie jaar aan gewerkt door 130 mensen uit meer dan twaalf
landen, maar nu is het dan integraal online te lezen: het 4.500 pagina’s tellende
manuscript van Madame
Bovary (1857) van Gustave Flaubert
(1821-1880). Op de site http://bovary.univ-rouen.fr/
is daarmee de ontstaansgeschiedenis van het meesterwerk van Gustave Flaubert
te volgen, inclusief de geschrapte en gecensureerde passages. Het manuscript werd in 1914 door de nicht van
Flaubert aan de bibliotheek van Rouen geschonken. De uiteindelijke
versie van Madame Bovary in drukvorm
telde 'slechts' 500 pagina’s.
Illustratie: A. Richemont, Paris, F. Ferroud, 1905: 2e deel, hoofdstuk 14 : Emma Bovary, de reis naar Rouen.
Dinsdag 14 april 2009 Veiling manuscript Antoine
de Saint-Exupéry in Parijs
Op
17 juni wordt bij Sotheby's in Parijs een manuscript van de Franse
beroepsvlieger/schrijver Antoine de Saint-Exupéry (1900-1944 -
bekendste boek: Le Petit Prince) geveild. Het persbericht
van Sotheby's vermeldt dat het gaat om de eerste versie van het
verslag van zijn vliegtuigongeluk in Libische woestijn in 1935.
Op 29 december steeg Antoine de Saint-Exupéry samen met zijn
mechanicus Prévot op in een Caudron-Renault Simoun, op
jacht naar de verbetering van het record Paris-Saigon (op dat moment met
een tijd van drie dagen en vijftien uur in handen van André Japy).
Na een tussenstop in Marseille voor de reparatie van een
benzinelek, vertrekt het vliegtuig richting Cairo. Met een vaart
van 270 km/uur crasht het vliegtuig echter vroegtijdig in de
woestijn, waar een strijd tegen de dorst begint: Saint-Exupéry en
Prévot moesten vier dagen en nachten in de woestijn doorbrengen
met een beetje koffie en een sinaasappel. Uiteindelijk besluiten ze
het vliegtuig te verlaten en in noordoostelijke richting te lopen.
Dan verschijnt er ineens een Bedoein. "Het was een
wonder... Hij liep op ons af over het zand als een god over water..."
De Bedoein gaf hun water en redde hun levens.
De tekst van deze belevenissen verscheen drie jaar later bewerkt
als achtste hoofdstuk in zijn boek Terre des Hommes. Mocht u
willen bieden op het manuscript: de waarde is geschat op €
200.000 à € 300.000. Voorafgaand aan de veiling kan het op 14
mei bekeken worden, samen met andere persoonlijke bezittingen van
de schrijver zoals handschoenen, regenjas en zijn schakelarmband,
in 1988 door een visser nabij Marseille opgevist (op ongeveer
dezelfde plek waar
in 2004 brokstukken van zijn tot dan toe vermiste vliegtuig zijn
gevonden - lees
verder over Antoine de Saint-Exupéry).
Dinsdag 7 april 2009 Marjane Satrapi maakt cover
voor nieuw album Iggy Pop
De cover van het nieuwe
solo-album van Iggy Pop, Préliminaires (zie berichtgeving
hieronder) is getekend door de Frans-Iraanse Marjane
Satrapi. Satrapi is vooral bekend geworden door de meermalen
bekroonde strip en de animatiefilm Persepolis.
Marjane Satrapi groeit op in een moderne familie; intellectuelen.
Ze groeide op in Teheran, waar ze naar het "lycée français"
ging. Toen ze veertien was werd ze naar Wenen gestuurd, weg van het
dictatoriale regime in Iran, en vandaar naar Straatsburg, om kunst
te studeren. Uiteindelijk keerde ze terug naar Iran en behaalde
haar Mastersgraad in Visuele Communicatie aan de kunstacademie in
Tehran. In 1994 keerde ze terug naar Frankrijk en vestigde zich in
Parijs. Daar werkte ze aan haar autobiografische beeldverhaal in
vier delen, Persepolis, dat na publicatie meteen een succes werd.
Persepolis was de eerste Iraanse strip. In het vierluik vertelt
Satrapi, met eenvoudige lijntekeningen, over de islamitische
revolutie in Iran en over haar leven als vluchtelinge in Europa.
Marjane Satrapi is een vertegenwoordiger van de waargebeurde strip,
het genre dat bekendheid kreeg met 'Maus' van Art Spiegelman. Naast
strips schrijft en illustreert Satrapi ook kinderboeken.
Marjane Satrapi - Persepolis
Dinsdag 7 april 2009 Nieuw album Iggy Pop
geïnspireerd door Franse literatuur
Op het nieuwe
solo-album van Iggy Pop, Préliminaires (Frans voor
‘voorspel’ - releasedatum 18 mei) verkent de man die is geboren
als James Osterberg de paden van jazz, blues en Franse literatuur.
Iggy Pop liet zich beïnvloeden door het boek van de Franse auteur
Michel Houellebecq, La possibilité d'une île, zo meldt het
platenlabel EMI. "Ik heb de muziek gemaakt die mijn ziel
hoorde bij het lezen van het boek", beklemtoont de rocker. De
61-jarige zanger bevestigt eveneens dat het album veel kalmer zal
zijn dan zijn voorgangers en ook meer 'jazzy' klinkt, beïnvloed
door "New Orleans, Louis Armstrong en Jelly Roll Morton".
Iggy Pop heeft naar eigen zeggen even genoeg van "die
gitaren".
"Ik heb dit album speciaal voor Frankrijk en voor Franstaligen
gemaakt", aldus Iggy Pop in onderstaand filmpje. Hij besloot
zelfs twee songs in het Frans op te nemen: Les feuilles mortes
- naar de klassieker Autumn Leaves, oorspronkelijk
geschreven door Jacques Prévert en gecomponeerd door Joseph Kosma-
en Je Sais Que Tu Sais van Henri Salvador.
Donderdag
2 april 2009 Geert Mak benoemd tot
Ridder in het Légion d'Honneur
De
Franse regering heeft Geert Mak benoemd tot Ridder in het Légion
d'Honneur, zo heeft uitgeverij Atlas bekendgemaakt. De
Nederlandse schrijver krijgt de erkenning voor ,,zijn persoonlijke
verdiensten, zijn schrijftalent en de bijdrage die hij met In
Europa heeft geleverd aan het Europese project''.
Maks boek In
Europa is in negen talen uitgebracht. Vertalingen in het Turks,
Tsjechisch, Kroatisch, Chinees, Koreaans en Japans volgen nog. Van
de Nederlandse editie gingen tot nu toe 400.000 exemplaren over de
toonbank. Het boek is onder meer bekroond met de Leipziger
Buchpreis. De VPRO maakte van In Europa een 35-delige
tv-serie.
De auteur neemt de onderscheiding 23 april op de Franse ambassade
in ontvangst.
Onlangs werd literair critica Margot Dijkgraaf in hetzelfde legioen
opgenomen (zie berichtgeving van 24 maart).
Woensdag
1 april 2009
Unieke
brieven van Victor Hugo gevonden in Antwerpen
Onlangs werden in de
Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience in Antwerpen twee unieke
brieven teruggevonden van Victor Hugo (1802-1885). De brieven,
waarin hij het politieke klimaat becommentarieert, waren al in 1957
in de collectie terechtgekomen, maar de fiche die ernaar verwees,
was verdwenen. Hoewel de brieven netjes op hun plaats lagen in het
beveiligde magazijn, leken ze van de aardbodem verdwenen.
De twee brieven, respectievelijk 18 november 1866 en 24 juni 1871
gedateerd, zijn gericht aan Camille Berru, een goede vriend van
Victor Hugo met wie hij in de periode 1848-1851 samenwerkte aan de
krant L'Evénement. Berru wordt ook kort vermeld in Hugo’s Histoire
d’un crime (1877), het boek dat het verhaal vertelt van de
machtsovername door Napoleon III in 1851-1852. Daarin mengt Hugo
fictieve verhalen met historische feiten. Berru was, net als Hugo,
sterk gekant tegen de staatsgreep en stond op de barricaden. Na de
overwinning van Napoleon III gingen beiden in ballingschap in
Brussel waar Berru journalist werd bij de krant L'Indépendance
belge. Later wist hij op te klimmen tot redactiesecretaris en
bouwde hij in Brussel een comfortabel bestaan op. De originele
brieven zullen bovendien getoond worden op Erfgoeddag (26 april),
waar zij mooi bij het thema ‘vriendschap’ passen.
TVlivre reconstrueert
de vondst ter plekke en heeft het over de historische sensatie
die hiermee gepaard gaat. Kijk
en luister
verder op TVlivre
Bron: persbericht Musea Antwerpen
Dinsdag 31
maart 2009 TVlivre: nagelnieuw online
boekenprogramma
Veel
leesplezier en enige poëzie: dat is het begin van TVlivre, een
idee van schrijver Bart Van Loo. Over het beginnen van TVlivre zegt
hij:
''Er wordt al jaren geschreven
en gedebatteerd over een boekenprogramma op de openbare zender.
Werkgroepen denken lang na, belastinggeld wordt geïnvesteerd,
programma’s gelanceerd en weer afgevoerd. En dan begint men weer
van voor af aan. Blijkbaar is een literair programma aartsmoeilijk
om te maken. Dat wou ik wel eens aan den lijve ondervinden. Op
kleinschalige wijze weliswaar. Mijn budget is onbestaande en mijn
technische mogelijkheden beperkt, ik heb geen professionele studio,
noch een visagiste. Enkel een laptopje. Dus het beeld en de klank
zullen niet optimaal zijn, en afhankelijk van de zon zal ik er
bleek of heel bleek uit zien. Maar misschien kunnen bevlogenheid en
enige deskundigheid een en ander goedmaken.''
Vrijdag 27
maart 2009 Jacques Brel op kop
bij Franstalige hitlijst
Een
nieuwsuitstapje naar Franse muziek: Jacques Brel staat momenteel op
de eerste en de tweede plaats op de Franstalige top 50, een
initiatief van de Stichting Levende Talen. De Belg domineert met Ne
me quitte pas op 1 en Dans le port d'Amsterdam op 2 op
de lijst van chansons tot 1980. Ook op de lijst met nummers van na
1980 staat een niet-Fransman op 1, de Algerijn Khaled met Aïcha.
De vereniging Levende Talen is een week geleden begonnen met een
verkiezing van nummers voor een Franstalige Top 50 in Nederland.
Via de site www.franszelfsprekend.nl
kan iedere muziekliefhebber zijn stem uitbrengen.
Jacques Brel - Mathilde
Opgenomen
in Het Huis Met De Pilaren in het Noord-Hollandse kunstenaarsdorp
Bergen, 1964.
Meer
informatie over Brel is te vinden op het weblog vanBart
Van Loo
Dinsdag 24
maart 2009 Proust favoriet bij Franse
schrijvers
Marcel
Proust's A la recherche du temps perdu is als eerste uit de
bus gekomen na een enquête onder 100 Franse schrijvers. Zij werden
door de Franse website Télérama
gevraagd
een top 10 van hun favoriete boeken samen te stellen. Proust's 2500
pagina tellende romancyclus werd 33 keer genoemd en werd daarmee
ruim eerste voor James Joyce's Ulysses.
Télérama's top 10 van meest
genoemde boeken
A la recherche du temps perdu - Marcel Proust (33 keer)
Ulysses - James Joyce (13)
The Iliad and The Odyssey - Homerus (9)
La Princesse de Clèves - Mme de La Fayette (9)
The Sound and the Fury by William Faulkner (8)
Absalom, Absalom! by William Faulkner (8)
Les Fleurs du mal - Baudelaire (8)
Under the Volcano - Malcolm Lowry (8)
Don Quixote - Miguel de Cervantès (8)
L'Education sentimentale - Gustave Flaubert (7)
Marcel Proust (33 keer)
William Faulkner (24)
Gustave Flaubert (23)
Dostojevski (16)
Virginia Woolf (15)
James Joyce (14)
Franz Kafka (14)
Louis-Ferdinand Céline (13)
Samuel Beckett (11)
Arthur Rimbaud (11)
Dinsdag 24
maart 2009
Margot Dijkgraaf opgenomen in Frans erelegioen
Literair critica Margot Dijkgraaf is benoemd tot
Ridder van het Legioen van Eer, een van de hoogste Franse
onderscheidingen. Dijkgraaf kreeg de onderscheiding, omdat ze
door haar passie voor de Franse literatuur een brugfunctie vervult
tussen de Franse en de Nederlandse cultuur, aldus de Franse
ambassade. Dijkgraaf is sinds 1995 literair criticus en schrijft
onder andere in NRC Handelsblad. Van 2002 tot 2007 was ze
als ‘Directrice du Centre Français du Livre’ (directrice van
het Franse Centrum voor het Boek) verbonden aan het Maison
Descartes in Amsterdam. In 2003 publiceerde Dijkgraaf het boek Franstalige
literatuur van nu. Daardoor hebben hedendaagse Franstalige
schrijvers volgens de ambassade een grotere bekendheid in
Nederland gekregen.
De benoeming tot 'Chevalier de la Légion d'Honneur' is een van de
hoogste Franse onderscheidingen. Eerder werden al Nederlanders als
Rem Koolhaas, Hella Haase, Hedy d'Ancona en oud-ANWB-directeur
Paul Nouwen in het legioen opgenomen.
bron: ANP
Woensdag 4
maart 2009 Ontmoeting met
Catherine Millet Maandag
30 maart (aanvang 20.00 uur) gaat Joke Hermsen in gesprek
met Catherine Millet ter gelegenheid van het verschijnen van de
Nederlandse vertaling van haar boek Jour de souffrance (Jaloezie,
vertaling Karina van Santen en Martine Vosmaer). Locatie: Maison
Descartes, Amsterdam.
Jaloezie is een autobiografische roman over de
relatie van Catherine Millet met haar man, Jacques Henric. Hoewel
het koppel besloot elkaar volledig vrij te laten op seksueel
gebied, blijkt Catherine –tot haar grote verrassing- toch
gevoelens van wantrouwen en jaloezie te koesteren wegens Jacques´
buitenechtelijke escapades. Dit leidt ertoe dat ze haar
vrijgevochten kijk op het huwelijk, de liefde en seksualiteit
ernstig bij moet stellen. In Jaloezie dringt de lezer binnen
in het andere leven van Catherine M., waarin ze op ontwapenende en
vaak pijnlijk eerlijke wijze over haar ware gevoelens vertelt.
Catherine Millet (1948) is hoofdredacteur van het toonaangevende
beeldende kunsttijdschrift Art Press. Ze schreef een aantal
boeken over moderne kunst en een autobiografische roman Het
seksuele leven van Catherine M(2001), dat in Frankrijk
veel positieve recensies kreeg en een verkoopsucces was.
Maandag 2
maart 2009 Haat is een deugd
gekozen tot Gouden Privédomein
De
uitslag van de verkiezing van het Gouden Privédomein is bekend:
met 22% van de stemmen is Gustave Flaubert, Haat is een deugd
gekozen tot Gouden Privédomein. Dit deel verschijnt binnenkort in
een speciale, met goud omlijste editie. Op plaats 5 in de top 10
eindige een andere Franse titel: W of de jeugdherinnering van George Perec.
Haat is een deugd bevat de correspondentie van Flaubert
tussen 1834 en 1880. Het vormt een van de meest ontroerende,
tragische, komische en leerzame brievenverzamelingen die er
bestaan. Flaubert was van mening dat een schrijver zich in zijn
romans en verhalen diende te onthouden van elke persoonlijke
mening. Gelukkig had hij de gewoonte om na zijn dagelijkse
‘worsteling met de stijl’ geregeld een of meer brieven te
schrijven. Ze bieden een fantastisch inzicht in het leven van een
auteur die in zijn schepping overal aanwezig maar nergens zichtbaar
wilde zijn.
bron: Uitgeverij
De Arbeiderspers
Donderdag 26 februari 2009 Elly Jaffé prijs toegekend
aan Mirjam de Veth voor vertaling De seizoenen De Elly Jaffé prijs, een
tweejaarlijkse oeuvreprijs voor literaire vertalingen uit het
Frans, is toegekend aan Mirjam de Veth.
De jury over haar vertaling De
Seizoenen van Maurice Pons: “De vertaling getuigt van grote
lexicale vindingrijkheid en accuratesse. De complexiteit van de
zinnen is gerespecteerd zonder dat het Nederlands aan elegantie
heeft ingeboet. Het resultaat is een prachtige combinatie van
trouw aan de tekst en optimale nuancering.”
De prijs, bestaande uit 40.000 euro,
is een van de grootste literaire prijzen van Nederland.
De feestelijke uitreiking vindt
plaats op donderdag 11 juni a.s. om 16.00 uur in Maison Descartes
te Amsterdam (Vijzelgracht 2a).
Tevens wordt dan het Elly Jaffé
Stipendium bestemd voor een veelbelovende, beginnende vertaler
uitgereikt. Het stipendium, groot 7.000 euro, is dit jaar
toegekend aan Tatjana Daan. De tweejaarlijkse Dr. Elly Jaffé
Prijs, voor vertalingen uit het Frans, is een van de grootste
literaire prijzen van Nederland en werd in 2001 ingesteld op
initiatief van mevrouw Elly Jaffé. De toekenning geschiedt door
het bestuur van de Dr. Elly Jaffé Stichting. De stichting wordt
beheerd door de Vereniging van Letterkundigen (VvL), een afdeling
van de Vereniging van Schrijvers en Vertalers. De prijs werd
achtereenvolgens uitgereikt aan Hans van Pinxteren, Marianne Kaas,
Rokus Hofstede en Jeanne Holierhoek. De uitreiking in 2005 was de
eerste na het overlijden van mevrouw Jaffé (16 november 2003).
Woensdag
5 januari 2009 Perecs roman
zonder e’s wordt vertaald
Na
veertig jaar wordt de roman La disparition van Georges Perec
vertaald, de Nederlandse titel luidt 't Manco. In 't
Manco heeft Anton Vocalis het gevoel dat er iets ontbreekt
zonder dat hij er de vinger op kan leggen wat het is. Hij tracht
dit manco zo goed mogelijk onder woorden te brengen, wat niet
eenvoudig is... Aan het einde van hoofdstuk 4 verdwijnt Anton. Hoofdstuk
5 ontbreekt. Vanaf het moment dat men tracht de verdwijning van
Vocalis op te lossen wordt het boek een whodunit met verschillende
verhaallijnen, vol flashbacks en literaire verwijzingen. Deze
roman, die geen enkele keer de letter 'e' bevat, verschijnt eind
april in de vertaling van Guido van de Wiel. Van de Wiel heeft tien
jaar aan 't Manco gewerkt.
Nieuws over Franse literatuur
De
Utrechtse onderzoeker Erik-Jan Bos heeft in de bibliotheek van een
Amerikaanse kunstacademie een tot dusver onbekende brief gevonden
van de 17e-eeuwse Franse filosoof René Descartes. Dat maakte de
Universiteit Utrecht donderdag bekend. De brief is geschreven op 27
mei 1641 op kasteel Endegeest bij Leiden en is gericht aan de
Franse filosoof, theoloog en wiskundige Marin Marsenne. Aan hem had
Descartes het drukken van zijn belangrijkste filosofische werk,
Meditationes de prima philosophia, toevertrouwd.
"
Bij
uitgeverij IJzer is het cultboek Les Diaboliques van Barbey
d’Aurevilly (1808-1889) verschenen. Toen het in 1874 voor het
eerst in boekvorm verscheen, zorgde dit voor grote beroering. Na
een paar dagen werden de resterende exemplaren op bevel van het
ministerie van Justitie in beslag genomen. Het duurde tot 1882
voordat het werk opnieuw werd uitgegeven en sindsdien zijn er in
het Frans ontelbare publicaties geweest. Het boek wordt
tegenwoordig als een klassieker beschouwd.
De
franstalige Belgische auteur en cineast Jean-Philippe Toussaint
heeft onlangs zijn nieuwe website gepresenteerd. Toussaint, auteur
van onder meer de meesterlijke romans Monsieur, La
salle de bain, Faire l'amour en La vérité sur Marie, deed
dat tijdens een literair festival in Saint-Nazaire (Pays de la
Loire). Bekijk de prachtige site van Toussaint en reis door zijn
oeuvre:
Gustave
Flaubert maakte in 1849 en 1850 een lange reis door Egypte, samen met zijn
goede vriend en fotograaf Maxime Du Camp. De tentoonstelling 'Het Egypte
van Gustave Flaubert' in het Rijksmuseum van Oudheden
Een
nieuwsuitstapje naar Franse muziek: De vereniging Levende Talen
begon in maart met een
verkiezing van nummers voor een Franstalige Top 50 in Nederland.
Via de site 
De
Franse schrijver en jazzmuzikant 
Lieve
Joris ontving in het Franse Saint-Malo de prestigieuze Prix Nicolas
Bouvier voor De hoogvlaktes (Les Hauts Plateaux). Uit het
juryrapport: ‘Het verhaal van Lieve Joris, liefdevol en wreed,
speelt zich af in een onherbergzaam deel van de wereld. Een
dergelijke toon, een dergelijke blik op onze menselijke broeders in
de hoogvlaktes, vergeet men niet licht.’
Bij
Uvira, een provinciestadje in Oost-Congo, rijst een bergwand op
waarachter de hoogvlaktes liggen, een onherbergzame streek zonder
wegen of elektriciteit die door de Belgen nauwelijks gekoloniseerd
werd. Het is een gebied zoals er in Afrika zovele zijn: een
mengeling van militarisme, bijgeloof en profetieën regeert het
dagelijks leven. De kolonel die er de scepter zwaait, wijst Lieve
Joris een gids toe. Ze trekken van markt naar markt, logerend in
hutten bij lokale priesters en onderwijzers. Het landschap lijkt
gedompeld in een Bijbelse rust, maar naarmate ze verder reizen,
begint de macht van de kolonel te tanen en wordt de gids
onzekerder. ’s Nachts bezweert de bevolking haar angst voor
oorlog met opzwepende kerkdiensten. Lieve Joris’ reis door Congo
begon bijna twintig jaar eerder in het uiterste westen van het
land, waar haar heeroom missionaris was. De hoogvlaktes in het
oosten zijn als de laatste hindernis die ze moet nemen. In dit oude
landschap komen herinneringen aan het dorp van haar jeugd met grote
kracht naar boven.
Nicolas
Bouvier en zijn vriend, de tekenaar Thierry Vernet, reisden in
1953-1954 in een oude Fiat Topolino van Genève, via Joegoslavië,
Turkije, Perzië, Pakistan, Afghanistan, en via de Kyberpas naar
India. Het verslag daarvan groeide uit tot een van de beste
cultboeken van de reisliteratuur, net zo invloedrijk als On the
road van Jack Kerouac en In Patagonia van Bruce
Chatwin.
Het manuscript Au centre du désert (Middenin de woestijn) van de
Franse auteur Antoine de Saint-Exupéry is voor 312.750 euro
geveild in Parijs. Dat heeft veilinghuis Sotheby's woensdag
bekendgemaakt. De schrijver werd wereldberoemd door zijn boek Le
Petit prince (De kleine prins). De Fransman schreef het 57 pagina's tellende manuscript in
1935-1936, kort nadat hij als piloot was neergestort in de
woestijn van Libië. De aantekeningen dienden als basis voor
zijn boek Terre des hommes (Aarde der mensen). In 1944 werd De Saint-Exupéry neergeschoten door een Duitse
piloot boven de Middellandse Zee.
Er
is drie jaar aan gewerkt door 130 mensen uit meer dan twaalf
landen, maar nu is het dan integraal online te lezen: het 4.500 pagina’s tellende
manuscript van Madame
Bovary (1857) van Gustave Flaubert
(1821-1880). Op de site 
Op
17 juni wordt bij Sotheby's in Parijs een manuscript van de Franse
beroepsvlieger/schrijver Antoine de Saint-Exupéry (1900-1944 -
bekendste boek: Le Petit Prince) geveild. Het persbericht
van Sotheby's vermeldt dat het gaat om de eerste versie van het
verslag van zijn vliegtuigongeluk in Libische woestijn in 1935.
De cover van 
Op het nieuwe
solo-album van Iggy Pop, Préliminaires (Frans voor
‘voorspel’ - releasedatum 18 mei) verkent de man die is geboren
als James Osterberg de paden van jazz, blues en Franse literatuur.
Onlangs werden in de
Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience in Antwerpen twee unieke
brieven teruggevonden van Victor Hugo (1802-1885). De brieven,
waarin hij het politieke klimaat becommentarieert, waren al in 1957
in de collectie terechtgekomen, maar de fiche die ernaar verwees,
was verdwenen. Hoewel de brieven netjes op hun plaats lagen in het
beveiligde magazijn, leken ze van de aardbodem verdwenen.
Veel
leesplezier en enige poëzie: dat is het begin van TVlivre, een
idee van schrijver Bart Van Loo. Over het beginnen van TVlivre zegt
hij:
Een
nieuwsuitstapje naar Franse muziek: Jacques Brel staat momenteel op
de eerste en de tweede plaats op de Franstalige top 50, een
initiatief van de Stichting Levende Talen. De Belg domineert met Ne
me quitte pas op 1 en Dans le port d'Amsterdam op 2 op
de lijst van chansons tot 1980. Ook op de lijst met nummers van na
1980 staat een niet-Fransman op 1, de Algerijn Khaled met Aïcha.
De vereniging Levende Talen is een week geleden begonnen met een
verkiezing van nummers voor een Franstalige Top 50 in Nederland.
Via de site 
Marcel
Proust's A la recherche du temps perdu is als eerste uit de
bus gekomen na een enquête onder 100 Franse schrijvers. Zij werden
door de Franse website 
Literair critica Margot Dijkgraaf is benoemd tot
Ridder van het Legioen van Eer, een van de hoogste Franse
onderscheidingen. Dijkgraaf kreeg de onderscheiding, omdat ze
door haar passie voor de Franse literatuur een brugfunctie vervult
tussen de Franse en de Nederlandse cultuur, aldus de Franse
ambassade. Dijkgraaf is sinds 1995 literair criticus en schrijft
onder andere in NRC Handelsblad. Van 2002 tot 2007 was ze
als ‘Directrice du Centre Français du Livre’ (directrice van
het Franse Centrum voor het Boek) verbonden aan het Maison
Descartes in Amsterdam. In 2003 publiceerde Dijkgraaf het boek Franstalige
literatuur van nu. Daardoor hebben hedendaagse Franstalige
schrijvers volgens de ambassade een grotere bekendheid in
Nederland gekregen.
De
uitslag van de verkiezing van het Gouden Privédomein is bekend:
met 22% van de stemmen is Gustave Flaubert, Haat is een deugd
gekozen tot Gouden Privédomein. Dit deel verschijnt binnenkort in
een speciale, met goud omlijste editie. Op plaats 5 in de top 10
eindige een andere Franse titel: W of de jeugdherinnering van George Perec.
De Elly Jaffé prijs, een
tweejaarlijkse oeuvreprijs voor literaire vertalingen uit het
Frans, is toegekend aan Mirjam de Veth.
De jury over haar vertaling De
Seizoenen van Maurice Pons: “De vertaling getuigt van grote
lexicale vindingrijkheid en accuratesse. De complexiteit van de
zinnen is gerespecteerd zonder dat het Nederlands aan elegantie
heeft ingeboet. Het resultaat is een prachtige combinatie van
trouw aan de tekst en optimale nuancering.”
De prijs, bestaande uit 40.000 euro,
is een van de grootste literaire prijzen van Nederland.
De feestelijke uitreiking vindt
plaats op donderdag 11 juni a.s. om 16.00 uur in Maison Descartes
te Amsterdam (Vijzelgracht 2a).
Tevens wordt dan het Elly Jaffé
Stipendium bestemd voor een veelbelovende, beginnende vertaler
uitgereikt. Het stipendium, groot 7.000 euro, is dit jaar
toegekend aan Tatjana Daan. De tweejaarlijkse Dr. Elly Jaffé
Prijs, voor vertalingen uit het Frans, is een van de grootste
literaire prijzen van Nederland en werd in 2001 ingesteld op
initiatief van mevrouw Elly Jaffé. De toekenning geschiedt door
het bestuur van de Dr. Elly Jaffé Stichting. De stichting wordt
beheerd door de Vereniging van Letterkundigen (VvL), een afdeling
van de Vereniging van Schrijvers en Vertalers. De prijs werd
achtereenvolgens uitgereikt aan Hans van Pinxteren, Marianne Kaas,
Rokus Hofstede en Jeanne Holierhoek. De uitreiking in 2005 was de
eerste na het overlijden van mevrouw Jaffé (16 november 2003).